Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Grondwettelijk Hof
facebook facebook
  • Register


WETGEVING

Bijzondere wet op het Grondwettelijk Hof van 6 januari 1989


BEVOEGDHEDEN VAN HET GRONDWETTELIJK HOF

Net zoals in vele andere landen, heeft ook België een Grondwettelijk Hof.

Het Hof is (enkel) bevoegd om wetten, decreten en ordonnanties te toetsen, en dit aan:

  • De bevoegdheidsverdelende regels (hierbij zal het Hof nagaan of de federale overheid, de gemeenschappen en de gewesten hun bevoegdheid, via de door hen uitgevaardigde wetskrachtige normen, niet te buiten zijn gegaan)
  • De artikelen 10 (gelijkheid), 11 (non-discriminatie) en 24 (recht op vrijheid van onderwijs) van de Grondwet
    De artikelen van de Grondwet die een bijzondere wet bepaalt (zoals in 2003: titel II 'De Belgen en hun rechten' en de artikelen 170 (legaliteitsbeginsel in belastingszaken), 172 (gelijkheidsbeginsel in belastingszaken) en 191 (bescherming van vreemdelingen) van de Grondwet)

Een zaak kan bij het Hof worden aanhangig gemaakt door middel van (i) een vernietigingsberoep (eventueel samen met een schorsingsverzoek), of (ii) door middel van een prejudiciële vraag.


VERNIETIGINGSBEROEP

Een beroep tot vernietiging van een wet, decreet of ordonnantie kan bij het Hof worden ingesteld door:

  • De Ministerraad, een gemeenschaps- of gewestregering, het Verenigd Collega van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie en het College van de Franse Gemeenschapscommissie
  • De voorzitters van de wetgevende vergaderingen op verzoek van twee derden van hun leden
  • Ieder natuurlijk of rechtspersoon die doet blijken van een belang

Enkel voor natuurlijke of rechtspersonen geldt dus de vereiste dat zij van een belang met het vernietigingsberoep moeten doen blijken. Dit belang moet de volgende bestanddelen bevatten:

  • De bestreden norm moet de verzoeker ongunstig raken
    Het belang moet rechtmatig (geoorloofd) zijn
  • Het belang dient persoonlijk te zijn (geen 'actio popularis', doch een rechtspersoon kan wel opkomen ter behartiging van een collectief belang)
  • Het belang moet rechtstreeks zijn
  • Het belang moet actueel en zeker zijn

Een vernietigingsberoep zal pas ontvankelijk zijn indien het is ingesteld binnen de 6 maanden nadat de wetskrachtige norm in het Belgisch Staatsblad is verschenen. Deze termijn is 60 dagen voor wetskrachtige normen die instemming verlenen aan verdragen.

Het vernietigingsberoep moet worden ingesteld door middel van een verzoekschrift dat de volgende vermeldingen bevat:

  • Het onderwerp van het beroep en een uiteenzetting van de feiten en de middelen
  • De norm die volgens de verzoeker geschonden is, welke bepaling die norm schendt en waarom die norm is geschonden
  • Een afschrift van de wetskrachtige norm waartegen het beroep is gericht
  • De handtekening en dagtekening van de eerste minister, een lid van een gemeenschaps- of gewestregering, de voorzitter van de wetgevende vergadering, of diegene die doet blijken van een belang (of diens advocaat).

In afwachting van een uitspraak ten gronde kan het Hof, op vraag van de verzoekende partij, de wet, het decreet of de ordonnantie ook geheel of ten dele schorsen. Tot schorsing kan worden besloten als ernstige middelen worden aangevoerd en op voorwaarde dat de onmiddellijke uitvoering van de bestreden norm een moeilijk te herstellen nadeel kan berokkenen.


PREJUDICIËLE VRAGEN

Een tweede weg naar het Hof is via de prejudiciële procedure. Wanneer een gewoon rechtscollege wordt geconfronteerd met een wetskrachtige norm die in strijd lijkt te zijn met de bevoegdheidsverdelende regels of met een artikel van de titel II 'De Belgen en hun rechten', of met artikel 170, 172 of 191 Grondwet, dan is dit rechtscollege principieel verplicht om een prejudiciële vraag hierover te stellen aan het Hof.

Een prejudiciële vraag is dus een vraag van een rechtscollege (waarbij het zowel kan gaan om een administratief rechtscollege, als de gewone hoven en rechtbanken) alvorens een uitspraak ten gronde te doen. Dit rechtscollege heeft een principiële plicht tot het stellen van een prejudiciële vraag (alhoewel een dergelijke vraag niet verplicht is (i) indien het Hof reeds uitspraak heeft gedaan op een vraag of beroep met een identiek onderwerp, en (ii) door de 'lagere' rechtscolleges indien het college meent dat het antwoord op de prejudiciële vraag niet onontbeerlijk is om uitspraak te doen)


DE PROCEDURE VOOR HET HOF

In eerste instantie zullen twee rechters-verslaggevers de verschillende juridische aspecten van de zaak onderzoeken en hierover verslag uitbrengen bij het Hof. Via een dergelijke voorafgaande rechtspleging kunnen op een versnelde wijze vernietigingsberoepen of prejudiciële vragen die klaarblijkelijk onontvankelijk of ongegrond zijn door het Hof worden weggefilterd.

Wanneer de voorafgaande rechtspleging niet werd gevolg of niet werd afgesloten met een afwijzende beschikking, wordt in het Belgisch Staatsblad in de drie landstalen een bericht bekend gemaakt waarin de indiener en het onderwerp van het beroep tot vernietiging of de prejudiciële vraag worden aangegeven. Hierdoor kan iedereen die van een belang doet blijken tussenkomen in de procedure (hetgeen moet gebeuren binnen de 30 dagen na de bekendmaking).

Nadien kunnen tussen partijen een memorie indienen (binnen een termijn van 45 dagen) en hebben zij de kans om op elkaars memorie te repliceren (binnen een termijn van 30 dagen).

Het Hof zal vervolgens aan de partijen een datum van terechtzitting geven. Deze terechtzitting is openbaar en start met een samenvatting door de verslaggever van de feitelijke toedracht van de zaak en een oplijsting van de rechtsvragen die het Hof moet oplossen. Ook de partijen (of hun advocaten) worden mondeling gehoord.

In het algemeen wordt door het Grondwettelijk Hof een arrest geveld binnen een termijn van 1 jaar na ontvangst van de zaak. De arresten van het Hof worden in het Nederlands en het Frans in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd; zij zijn van rechtswege uitvoerbaar en niet vatbaar voor beroep.

Alle arresten door het Grondwettelijk Hof uitgesproken vindt u hier.

Wenst u een vernietigingsberoep in te stellen tegen een wetskrachtige norm, of wordt u in het kader van een gerechtelijke procedure geconfronteerd met een wetskrachtige norm (waarvan u meent dat deze de Grondwet schendt),dan kan u ons hiervoor steeds contacteren.

Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Ons adres:
Bollebergen 2a bus 20
9052 Gent-Zwijnaarde
Contactgegevens:
Tel.: +32 (0)9 334 94 70
Fax: +32 (0)9 334 94 77
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Disclaimer

De informatie beschikbaar op of via deze website is louter van algemene aard en is uitsluitend bedoeld voor algemeen gebruik. De informatie is niet aangepast aan persoonlijke of specifieke omstandigheden, en vormt derhalve geen juridisch advies. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Hoewel bij de samenstelling van de inhoud van de website de grootst mogelijke inspanning tot zorgvuldigheid is betracht, is het niet uitgesloten dat bepaalde informatie verouderd, onvolledig of anderszins onjuist kan zijn. Er worden dan ook geen garanties geven met betrekking tot de aard of de inhoud van de informatie op de website.

De website geniet auteursrechtelijke bescherming. Uw toegang tot de website en de aldaar ter beschikking gestelde informatie houdt geen enkele overdracht van enige intellectuele eigendomsrechten in. De informatie die u op of via de website ter beschikking wordt gesteld, mag enkel voor uw eigen interne doeleinden worden aangewend. U onthoudt zich ervan deze informatie of bestanden voor enige andere doeleinden te gebruiken, in het bijzonder door deze op commerciële wijze te exploiteren.