Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Faillissementsrecht
facebook facebook
  • Register

Algemeen

In deze economisch moeilijke tijden neemt het aantal faillissementen ieder jaar toe. U zal dan ook als handelaar vaak geconfronteerd worden met schuldenaars die failliet worden verklaard. Anderzijds zal u als handelaar misschien ooit zelf in staat van faillissement worden verklaard.

Het faillissement wordt geregeld door de Faillissementswet van 8 augustus 1997 (hierna: Faill. W.)

Gelet op de vele vragen die ons over het faillissementsrecht worden gesteld, bespreken wij de volgende onderwerpen:

1.  Wanneer wordt het faillissement uitgesproken en hoe wordt het georganiseerd?

  • Wat is het faillissement?
  • Wanneer wordt het faillissement uitgesproken?
  • Hoe wordt het faillissement georganiseerd?

2.  Wat zijn uw rechten als schuldeiser van een gefailleerde?

  • Lopende overeenkomsten met de gefailleerde
  • Voorbehoud voor recent ontvangen betalingen
  • Schuldvorderingen na het faillissement
  • Uitvoeringsmogelijkheden na het faillissement

3.  Wat zijn uw rechten als gefailleerde

  • Tijdens de faillissementsprocedure
  • Verschoonbaar verklaring van de gefailleerde
  • Bevrijding van de kosteloze zekerheidssteller

 

Wat is het faillissement?

Het faillissement kan worden omschreven als het collectief beslag ten voordele van de gezamenlijke schuldeisers van de gefailleerde, met als doel de activa te realiseren en de schuldeisers (zoveel mogelijk) te betalen. Het vermogen van de gefailleerde zal dus worden vereffend door één of meerdere curatoren onder toezicht van een rechter-commissaris.


Wat zijn de voorwaarden voor een faillissement?

De rechtbank van koophandel spreekt het faillissement uit indien aan drie voorwaarden is voldaan (art. 2 Faill. W).

(i)  Een handelaar


Enkel een handelaar kan worden failliet verklaard. Een handelaar is degene die daden van koophandel uitoefent en daarvan in hoofdzaak of aanvullend zijn beroep van maakt (art. 1-3 W. Kh.). Voor niet-handelaars staat eventueel wel de collectieve schuldenregeling open.

Vennootschappen kunnen failliet worden verklaard indien volgens hun statuten het maatschappelijk doel een handelsactiviteit omvat. Een burgerlijke vennootschap die de vorm van een handelsvennootschap heeft aangenomen kan dus in principe niet failliet worden verklaard (tenzij dit burgerlijk doel geveinsd is - Cass. 4 oktober 2001).

Het faillissement van een VOF brengt automatisch het faillissement van de vennoten met zich mee (Cass. 19 december 2008). Hetzelfde principe is ook van toepassing op de beherende vennoten van een commanditaire vennootschap (Gent 14 maart 2011)

(ii)  Staking van betaling


De handelaar moet in staking van betaling zijn. Dit betekent dat hij op duurzame wijze heeft opgehouden te betalen en zijn verbintenissen naar zijn schuldeisers toe niet meer kan naleven. De handelaar moet dus een liquiditeitsprobleem hebben dat niet van korte duur is. Hij kan zijn vaststaande en opeisbare schulden niet meer voldoen (Cass. 17 september 1996).

(iii)  Geschokt krediet


De handelaar moet tot slot een geschokt krediet hebben. Dat betekent dat schuldeisers, leveranciers, banken etc. de handelaar nog weigeren om krediet te verlenen. Alle vertrouwen in de kredietwaardigheid van de handelaar dient dan ook zoek te zijn.

De handelaar mag zijn krediet niet kunstmatig in stand houden door op systematische wijze schuldeisers zoals de BTW en de RSZ niet te betalen. Het krediet mag evenmin door bedrieglijke middelen in stand worden gehouden (Cass. 17 september 1996)


Hoe wordt een faillissement geopend?

De rechtbank van koophandel kan het faillissement uitspreken hetzij op aangifte van de gefailleerde (het zogenaamde faillissement op bekentenis), hetzij op dagvaarding. Zowel schuldeisers als het Openbaar Ministerie (op basis van een verslag van de kamer voor handelsonderzoeken)  kunnen dagvaarden in faillietverklaring

(i)  Op bekentenis van de schuldenaar


Een handelaar die vaststelt dat hij zijn schuldeisers niet meer kan betalen dient binnen een maand daarvan aangifte te doen ter griffie van de rechtbank van koophandel van de plaats waar hij woont of waar de maatschappelijke zetel gelegen is (art. 9, 1° Faill. W.). Bij deze aangifte moeten een aantal boekhoudkundige stukken gevoegd worden (art. 10 Faill. W). Deze aangifte wordt in de volksmond ook 'de boeken neerleggen' genoemd.

Bestuurders van een vennootschap die niet binnen deze termijn van één maand aangifte doen, kunnen zowel burgerrechtelijk (naar schuldeisers van de failliete vennootschap toe) als strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld.

(ii) Op dagvaarding van een schuldeiser

Schuldeisers kunnen een handelaar in faillissement dagvaarden. In de praktijk wordt dit vaak als drukkingsmiddel gebruikt om een handelaar-schuldenaar tot betaling van zijn schuld te bewegen.

(iii)  Op dagvaarding van het Openbaar Ministerie


Op basis van het verslag van de kamer voor handelsonderzoeken kan ook het Openbaar Ministerie een handelaar in faillissement dagvaarden. De kamer voor handelsonderzoeken (bij de rechtbank van koophandel) spoort handelaars in financiële moeilijkheden op. Dit gebeurt aan de hand van zogenaamde 'knipperlichten' waaruit kan blijken dat een onderneming zich in een gevarenzone bevat (zoals beslagberichten, achterstallige RSZ-bijdragen, verstekvonnissen etc.).


Hoe wordt het faillissement georganiseerd?

Aangifte van schuldvordering


Wanneer de rechtbank het faillissement uitspreekt zullen één of meerdere curatoren worden aangesteld, en zal een rechter-commissaris worden benoemd. Tevens wordt een termijn bepaald waarbinnen schuldeisers aangifte moeten doen van hun schuldvordering. In de praktijk zal de curator, na nazicht van de boekhouding, de hem gekende schuldeisers aanschrijven.

Een schuldeiser zal enkel kunnen genieten van een mogelijke uitdeling indien daadwerkelijk een aangifte van schuldvordering neerleggen ter griffie van de rechtbank van koophandel, vergezeld van stukken waaruit de schuldvordering blijkt. Indien de schuldeisers van een persoonlijke zekerheidstelling geniet, dan dient hij dit te vermelden in zijn aangifte van schuldvordering.

Nazicht van de schuldvorderingen


In het vonnis tot faillissement wordt eveneens de dag en het uur bepaald waarop het proces-verbaal van verificatie van schuldvorderingen moet worden afgesloten. Dit nazicht van de schuldvorderingen gebeurt door de curator in aanwezigheid van de gefailleerde. 

Relatie met de curator

De rechter-commissaris

Sluiting van het faillissement

Rechten van schuldeisers

Rechten van de gefailleerde

De rechtbank van koophandel kan de gefailleerde verschoonbaar verklaren. Enkel natuurlijke personen-handelaars kunnen verschoonbaar verklaard worden, vennootschappen dus niet. De rechtbank zal hierbij nagaan of de gefailleerde ter goede trouw is, en geen kennelijk grove fouten heeft begaan. Eens verschoonbaar verklaard kan de gefailleerde niet meer voor de schulden worden aangesproken.

Wanneer de gefailleerde verschoonbaar is verklaard, kunnen de schuldeisers hem niet meer aanspreken (art. 82, 1° Fail. W.). Ook de echtgenoot van de gefailleerde die persoonlijk aansprakelijk is voor de schuld van zijn of haar echtgenoot, kan door deze verschoonbaarheid nier meer voor de schulden vervolgd worden (art. 82, 2° Fail. W.).

Op de algemene bevrijding van schulden bestaan wel twee uitzonderingen: (i) onderhoudsgelden en (ii) het betalen van schadevergoeding aan personen wegens overlijden of aantasting van de lichamelijke integriteit (art. 82, 3° Fail. W).

Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Ons adres:
Bollebergen 2a bus 20
9052 Gent-Zwijnaarde
Contactgegevens:
Tel.: +32 (0)9 334 94 70
Fax: +32 (0)9 334 94 77
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Disclaimer

De informatie beschikbaar op of via deze website is louter van algemene aard en is uitsluitend bedoeld voor algemeen gebruik. De informatie is niet aangepast aan persoonlijke of specifieke omstandigheden, en vormt derhalve geen juridisch advies. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Hoewel bij de samenstelling van de inhoud van de website de grootst mogelijke inspanning tot zorgvuldigheid is betracht, is het niet uitgesloten dat bepaalde informatie verouderd, onvolledig of anderszins onjuist kan zijn. Er worden dan ook geen garanties geven met betrekking tot de aard of de inhoud van de informatie op de website.

De website geniet auteursrechtelijke bescherming. Uw toegang tot de website en de aldaar ter beschikking gestelde informatie houdt geen enkele overdracht van enige intellectuele eigendomsrechten in. De informatie die u op of via de website ter beschikking wordt gesteld, mag enkel voor uw eigen interne doeleinden worden aangewend. U onthoudt zich ervan deze informatie of bestanden voor enige andere doeleinden te gebruiken, in het bijzonder door deze op commerciële wijze te exploiteren.