WETGEVING

Beneluxmerk : Benelux-Verdrag van 25 februari 2005 inzake de intellectuele eigendom (merken en tekeningen of modellen) (BVIE) 

Gemeenschapsmerk : Verordening nr. 207/2009 van de Raad inzake het gemeenschapsmerk (gecodificeerde versie) (EMVO)

Internationale (merkaanvraag) : Overeenkomst van Madrid van 14 april 1891 betreffende de internationale inschrijving van merken (versie 14 juli 1967 van kracht in België) en het Protocol bij de Overeenkomst van Madrid van 27 juni 1989


WAT IS EEN MERK ?

Merken worden in het BVIE omschrijven als 'de benamingen, tekeningen, afdrukken, stempels, letters, cijfers, vormen van waren of van verpakking en alle andere door grafische voorstelling vatbare tekens, die dienen om de waren van een onderneming te onderscheiden'. Een merk moet dus een herkomst- en identificatiefunctie hebben. Het merk zorgt voor de identificatie van producten en duidt de herkomst ervan van een bepaalde onderneming aan.

Het BVIE kent verschillende soorten van merken. Vooreerst wordt een onderscheid gemaakt tussen warenmerken en dienstenmerken. Bovendien wordt ook een onderscheid gemaakt tussen individuele merken en collectieve merken. Warenmerken dienen ter onderscheiding van waren/producten van een onderneming. Dienstenmerken zijn er om de diensten die een bedrijf aanbiedt te onderscheiden van die van een andere onderneming. Individuele merken tonen aan dat een product of dienst voorzien van een bepaald merk van een bepaalde onderneming afkomstig is. Collectieve merken geeft niet zozeer informatie over de herkomst van een product of dienst doch dient ter onderscheiding van bepaalde kenmerken van dit product of dienst.

Diverse tekens komen in aanmerking om als merk te worden beschermd:

  • Woordmerken. Dit soort merken wordt het meest gebruikt.
  • Beeldmerken. Alle tweedimensionele afbeeldingen, zoals tekeningen, afdrukken, emblemen etc.
  • Kleurmerken. Indien het publiek in de kleur van een product of dienst onmiddellijk de commerciële herkomst herkent (zowel enkelvoudige kleuren of kleurencombinaties komen in aanmerking).
  • Vormmerken. Alle driedimensionale vormen. Bepaalde vormen wordt echter uitgesloten van bescherming, zoals (i) tekens die uitsluitend bestaan uit een vorm die door de aard van de waar worden bepaald, (ii) tekens die uitsluitend bestaan uit een vorm die een wezenlijke waarde aan de waar geeft, en (iii) tekens die uitsluitend bestaan uit een vorm die noodzakelijk is om een technische uitkomst te verkrijgen.
  • Geluidmerken. Ook geluiden kunnen als merk worden ingeschreven indien deze vatbaar zijn voor grafische voorstelling (zoals in een notenbalk)
  • Geurmerken. Dergelijke merken zijn op vandaag nog niet aanvaard, bij gebreke aan de mogelijkheid van grafische voorstelling ervan.


WELKE EISEN WORDEN AAN EEN MERK GESTELD ?

Onderscheidend vermogen

Een merk dient in de eerste plaats over een onderscheidend vermogen te beschikken. Het merk moet in staat zijn om de waren of diensten van een onderneming te onderscheiden.

Een merk dat elk onderscheiden vermogen mist kunnen dus niet worden beschermd. Hetzelfde geldt voor merken die uitsluitend bestaan uit tekens of benamingen die in de handel kunnen dienen ter aanduiding van soort, hoedanigheid, hoeveelheid, bestemming, waarde, plaats van herkomst, tijdstip van vervaardiging of andere kenmerken van de waren. Ook merken die uitsluitend bestaan uit tekens of benamingen die in het normale taalgebruik of in het bonafide handelsverkeer gebruikelijk zijn geworden, kunnen niet worden beschermd.

Of een merk over een onderscheidend vermogen beschikt dient in concreto te worden beoordeeld (en dus niet in abstracto waarbij enkel wordt rekening gehouden met het tekens zoals dit gedeponeerd is met de erbij vermelde waren of diensten).

Het onderscheiden vermogen van en merk kan ook fluctueren. Enerzijds kan een merk sterker worden (hetgeen 'inburgering' wordt genoemd). Anderzijds kan een merk ook zwakker worden (waardoor het merk tot een soortnaam kan verworden; eenieder kan dan een vordering tot vervallenverklaring instellen indien is aangetoond dat de merkhouder zelf heeft bijgedragen tot het gebruik van zijn merk als soortnaam of heeft nagelaten om op te treden tegen inbreukplegers die het merk als soortnaam gebruiken). Het tijdstip van de beoordeling van het onderscheidend vermogen dient op datum van de inbreuk te worden bepaald.

Toelaatbaarheid

Tekens die strijdig zijn met de openbare orde of de goede zeden kunnen niet worden beschermd. Hetzelfde geldt voor tekens die uitgesloten zijn in toepassing van artikel 6ter van het Verdrag van Parijs. OOk tekens die een misleidend verband met de waar of dienst oproepen zijn uitgesloten, alsook merken die aan verboden geografische aanduiding doen.

Beschikbaarheid

Het merk moet ook beschikbaar zijn. Dit betekent dat geen identiek of overeenstemmend teken (i) in de betrokken sector van producten of diensten, (ii) eerder werd gedeponeerd.