Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Milieuhandhaving
facebook facebook
  • Register

Indien u als pleger van een milieu-inbreuk of een milieumisdrijf bestraft bent (of dreigt bestraft te worden), raadpleeg een advocaat en aarzel niet om ons te contacteren. Ons kantoor heeft gespecialiseerde advocaten in milieurecht en heeft onder meer ervaring in procedures voor het AMMC en het Milieuhandhavingscollege.


Welke regelgeving organiseert de milieuhandhaving

1) Het decreet van 21 december 2007 tot aanvulling van het DABM met een titel XVI 'Toezicht, handhaving en veiligheidsmaatregelen' (het Milieuhandhavingsdecreet: MHD)

Deze handhavingsbepalingen zijn dus opgenomen in Titel XVI DABM

2) Het Besluit van de Vlaamse regering van 12 december 2008 tot uitvoering van titel XIV van het decreet van 5 april 1995 houdende de algemene bepalingen inzake milieubeleid


Het Milieuhandhavingsdecreet en het uitvoeringsbesluit zijn op werking getreden op 1 mei 2009.


Wat is het onderscheid tussen een milieu-inbreuk en een milieumisdrijf?

a/  Er is sprake van een milieu-inbreuk wanneer een gedraging in strijd is met milieuvoorschriften die door het MHD worden gehandhaafd. Het betreft meer in het bijzonder administratieve verplichtingen die niet zijn nageleefd, doch die op zich geen schade aan de mens of het milieu veroorzaken.

Voorbeeld: het niet-aanvragen van een bodemattest door de verkoper of het niet-meedelen van de inhoud van het bodemattest aan de koper; het laattijdig bezorgen van het milieujaarverslag door een exploitant aan de milieuadministratie; het niet lang genoeg bewaren van een milieuaudit door een exploitant etc.

Een millieu-inbreuk wordt gesanctioneerd via een exclusieve bestuurlijke geldboete (art. 16.1.2 1 en 16.4.27 lid 3 DABM). Een strafrechtelijke sanctionering is dus niet aan de orde. Bepaalde gedragen kunnen echter nooit als een milieu-inbreuk worden gekwalificeerd (art. 16.1.2.1° lid 2 DABM), zoals het niet bezitten van een milieuvergunning.

b/  Tegenover een milieu-inbreuk staat een milieumisdrijf. Het betreft eveneens handelingen die in strijd zijn met milieuvoorschriften die door het MHD worden gehandhaafd. Het betreft concreet handelingen die met opzet of uit onachtzaamheid zijn gepleegd en meer in het bijzonder:

  • alle emissies in de lucht, het water, de bodem zijn strafbaar wanneer ze illegaal gepleegd zijn (bvb. lozen van afvalwater in strijd met de milieuvergunning)
  • alle verrichtingen met afvalstoffen zijn strafbaar wanneer ze illegaal worden gepleegd (bvb. uitvoeren van afvalstoffen naar het buitenland zonder goedkeuring)
  • alle handelingen die afbreuk doen aan een efficiënte werking van de handhaving (bvb. het opzettelijk verhinderen van toezicht door toezichthouders)

Een milieumisdrijf wordt in principe strafrechtelijk gesanctioneerd (art. 16.1.22 en 16.4.27 lid 2 DABM). Indien geen strafrechtelijke behandeling volgt, kan eventueel wel een alternatieve bestuurlijke geldboete worden opgelegd (art. 16.4.35 DABM).


Hoe wordt beleid gevoerd en georganiseerd?

De Vlaamse Hoge Handhavingsraad voor Ruimte en Milieu (VHRM) stelt jaarlijks een milieuhandhavingsprogramma op. Hierin worden prioriteiten vastgelegd en aanbevelingen gedaan.

Jaarlijks evalueert de VHRM in een milieuhandhavingsrapport tevens de werking en de resultaten van de milieuhandhaving.


Hoe wordt toezicht gehouden en inbreuken vastgesteld?

Toezichthouders kunnen personeelsleden zijn van de Vlaamse overheid, de provincies, gemeenten, intergemeentelijke verenigingen en politiezones, die hiertoe worden aangeduid.

Deze toezichthouders beschikken over toezichtrechten zoals: recht op toegang, recht op inzage en kopiename van zakelijke documenten, onderzoeksmogelijkheden, ondersteuning door deskundigen, recht om vaststellingen te doen via audiovisuele middelen, recht op bijstand door politie etc.

Toezichthouders hebben een legitimatieplicht.

Milieumisdrijven worden vastgesteld door toezichthouders. Zij stellen hiervan een proces-verbaal op en maken dit aan het parket over. Hun vaststelling geldt als bewijs tot het tegendeel bewezen is.

Milieu-inbreuken moeten niet aan het parket gemeld worden. Deze inbreuken kunnen wel in een verslag van vaststelling opgenomen worden dat bezorgd wordt aan de afdeling Milieuhandhaving, Milieuschade en Crisisbeheer (AMMC) van het departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid.


Hoe gebeurt de handhaving?

Milieu-inbreuken worden louter via een bestuurlijke sanctie gehandhaafd. Milieumisdrijven worden strafrechtelijk gehandhaafd, al kan een een bestuurlijke sanctie worden opgelegd indien het parket dit wenselijk acht.


a/ Hoe gebeurt de bestuurlijke handhaving?

De bestuurlijke handhaving kan twee vormen aannemen: een bestuurlijke maatregel of een bestuurlijke geldboete. Naast een bestuurlijke geldboete kan ook een bestuurlijke ontneming van het wederrechtelijk verkregen vermogensvoordeel worden opgelegd.

Bestuurlijke maatregelen

Een bestuurlijke maatregel wil een milieu-inbreuk doen stopzetten, de gevolgen ervan ongedaan maken en de herhaling ervan voorkomen. Deze maatregel wil dus het leefmilieu herstellen. Het is de toezichthouder (o.a. de afdeling Milieu-inspectie), de gouverneur of de burgemeester die bevoegd is om een bestuurlijke maatregel te nemen. Het kan gaan om een regularisatiebevel, een stakingsbevel en/of een vorm van bestuursdwang (art. 16.4.5 e.v. DABM).

Tevens kan een bestuurlijke dwangsom worden opgelegd voor het geval de bestuurlijke maatregelen niet of niet tijdig worden uitgevoerd.

Deze bestuurlijke maatregel kan ook op vraag van derden worden opgelegd.

Tegen een bestuurlijke maatregel is beroep mogelijk bij de Vlaamse Minister van Leefmilieu.

Bestuurlijke geldboetes

Een bestuurlijke geldboete is een sanctie waarbij de overheid de overtreder de verplichting oplegt om een geldbedrag te betalen. Een onderscheid wordt gemaakt tussen een exclusieve en een alternatieve geldboete (art. 16.4.25 DABM). Bij de beide soorten van boetes kan tevens een voordeelontneming worden opgelegd:

  • Een exclusieve bestuurlijke geldboete is enkel van toepassing op milieu-inbreuken en bedraagt maximaal 50.000 euro. Deze boete kan dus enkel worden opgelegd voor inbreuken op administratieve verplichtingen die limitatief zijn opgelijst door de Vlaamse regering in de bijlagen bij het uitvoeringsbesluit van het Milieuhandhavingsdecreet. Het betreft inbreuken die nooit strafrechtelijk kunnen worden gesanctioneerd op grond van het Milieuhandhavingsdecreet
  • Een alternatieve bestuurlijke geldboete wordt enkel opgelegd voor welbepaalde milieumisdrijven waarvan het parket oordeelt dat een bestuurlijke geldboete een geschiktere beteugeling is. Deze boete kan dus enkel voor milieumisdrijven worden opgelegd.

Boetes worden opgelegd door de Afdeling Milieuhandhaving, Milieuschade en Crisisbeheer (AMMC) van het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie bij de Vlaamse overheid.

Tegen een bestuurlijke geldboete kan - binnen bepaalde termijnen - beroep worden aangetekend bij het Milieuhandhavingscollege.


b/ Hoe gebeurt de strafrechtelijke handhaving?

Strafrechtelijke handhaving is enkel van toepassing op milieumisdrijven (en niet voor milieu-inbreuken).

Het komt toe aan de Procureur des Konings om te beslissen of er strafrechtelijk wordt vervolgd, dan wel wordt geseponeerd, dan wel of hij de zaak verwijst naar het bestuurlijke handhavingsniveau.

De Procureur moet zijn beslissing nemen binnen een termijn van 180 dagen nadat de toezichthouder het proces-verbaal waarin het milieumisdrijf wordt vastgesteld, heeft overgemaakt aan het parket. Deze termijn kan eenmaal met 180 dagen worden verlengd. Indien binnen deze termijn geen beslissing volgt, dan kan er geen administratieve geldboete meer opgelegd worden en is enkel strafrechtelijke vervolg nog mogelijk. Indien de Procureur wel binnen de termijn beslist om het misdrijf strafrechtelijk te vervolgen is evenmin een administratieve geldboete mogelijk. Indien de Procureur tot slot binnen de termijn beslist om niet strafrechtelijk te vervolgen, kan de AMMC een procedure opstarten voor het eventueel opleggen van een alternatieve bestuurlijke geldboete.

De sanctie, in geval van strafrechtelijke vervolging, kan een gevangenisstraf en/of een geldboete zijn. De omvang hangt af van het soort milieumisdrijf.

Deze straf wordt uitgesproken door de correctionele rechtbank. Tegen deze uitspraak kan beroep worden aangetekend bij het hof van beroep.


c/ Wat zijn veiligheidsmaatregelen?

Veiligheidsmaatregelen zijn maatregelen die kunnen worden genomen - ongeacht een inbreuk of misdrijf - die nodig worden geacht om een aanzienlijk risico voor mens of milieu uit te schakelen of te beperken.

Voorbeeld: stopzetten van werkzaamheden, verzegelen, het gebruik verbieden van machines, installaties etc.


Hoe functioneert het Milieuhandhavingscollege?

Het Milieuhandhavingscollege is een Vlaams administratief rechtscollege.

Wanneer een gewestelijke entiteit een overtreder sanctioneert met een alternatieve of exclusieve bestuurlijke geldboete, kan beroep hiertegen worden ingesteld bij het Milieuhandhavingscollege.

Drie mogelijke beslissingen kunnen worden genomen:

  1. Het beroep wordt afgewezen. In dat geval bevestigt het Milieuhandhavingscollege de bestuurlijke geldboete
  2. Het beroep wordt gegrond verklaard. In dat geval kan het Milieuhandhavingscollege de bestuurlijke geldboete kwijtschelden of verminderen
  3. De onrechtmatig door de gewestelijke entiteit genomen beslissing wordt vernietigd.  Dit is het geval wanneer de gewestelijke entiteit de regels voor het opleggen van een geldboete niet heeft nageleefd.

Wanneer het Milieuhandhavingscollege een beslissing van de gewestelijke entiteit vernietigt wegens het onrechtmatig karakter ervan, kan zij herstelmaatregelen opleggen. Dit houdt in dat de gewestelijke entiteit een nieuwe beslissing moet nemen die de voorwaarden die het Milieuhandhavingscollege oplegt moet naleven.

Zo kan het Milieuhandhavingscollege:

  • bepalen dat in afwachting van een nieuwe beslissing van de gewestelijke entiteit, de overtreder de initieel opgelegde bestuurlijke geldboete voorlopig niet moet betalen
  • de gronden aangeven die de gewestelijke entiteit bij het nemen van een nieuwe beslissing niet mag betrekken
  • de gronden aangeven die de gewestelijke entiteit bij het nemen van een nieuwe beslissing wél moet betrekken


Tegen de uitspraak van het Milieuhandhavingscollege is cassatieberoep mogelijk bij de Raad van State.

Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Ons adres:
Bollebergen 2a bus 20
9052 Gent-Zwijnaarde
Contactgegevens:
Tel.: +32 (0)9 334 94 70
Fax: +32 (0)9 334 94 77
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Disclaimer

De informatie beschikbaar op of via deze website is louter van algemene aard en is uitsluitend bedoeld voor algemeen gebruik. De informatie is niet aangepast aan persoonlijke of specifieke omstandigheden, en vormt derhalve geen juridisch advies. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Hoewel bij de samenstelling van de inhoud van de website de grootst mogelijke inspanning tot zorgvuldigheid is betracht, is het niet uitgesloten dat bepaalde informatie verouderd, onvolledig of anderszins onjuist kan zijn. Er worden dan ook geen garanties geven met betrekking tot de aard of de inhoud van de informatie op de website.

De website geniet auteursrechtelijke bescherming. Uw toegang tot de website en de aldaar ter beschikking gestelde informatie houdt geen enkele overdracht van enige intellectuele eigendomsrechten in. De informatie die u op of via de website ter beschikking wordt gesteld, mag enkel voor uw eigen interne doeleinden worden aangewend. U onthoudt zich ervan deze informatie of bestanden voor enige andere doeleinden te gebruiken, in het bijzonder door deze op commerciële wijze te exploiteren.