Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Opzettelijke slagen en verwondingen
facebook facebook
  • Register

Misdrijf


Een slag of verwonding

Elk inwendig of uitwendig letsel dat van buitenaf het lichaam is toegebracht.

Eén enkele slag volstaat: het hoeven dus geen meerdere slagen te zijn.

De slag hoeft niet hoofdzakelijke fysieke gevolgen te te hebben: elke slag, hoe licht ook, volstaat.

Bij de zogenaamde 'feitelijkheden of lichte gewelddaden' (art. 563, 3° Sw.) mag er geen slag of verwonding zijn in de zin van art. 398 Sw., hetgeen de strafrechter zal moeten bepalen. (bvb. een taart in iemands gezicht gooien)

De strafrechter moet uitmaken of er al dan niet sprake is van de aantasting van de fysieke integriteit (bvb. een man krijgt een hartaanval na een duw; dit wordt als een verwonding worden aanzien)

Opzettelijk

Dit is het geval wanneer de slagen en verwondingen wetens en willens toegebracht zijn. Het maakt hierbij niet uit dat de dader de gevolgen van die slagen gewild heeft.

Er is geen bijzonder opzet vereist; het is dus voldoende als de dader de wil heeft om deze daad te stellen. Het volstaat dat men de gewelddaad wou uitvoeren

Indien men de gevolgen van de slagen en verwondingen niet gewild heeft, sluit dit het opzet bij opzettelijke slagen en verwondingen niet uit.

Het is voldoende dat de dader de intentie heeft om de fysieke integriteit van het slachtoffer aan te tasten; er is dus geen rechtstreeks contact tussen dader en slachtoffer nodig (bvb. drummen in een grote menigte, waardoor een aantal mensen verdrukt en verpletterd worden)

Een specifiek geval is sadomasochisme. Bij elk sadomasochistisch spel zal moeten worden onderzocht of art. 398 Sw. werd geschonden. Indien tijdens dit spel pijn wordt toegebracht aan een meerderjarig slachtoffer dat daartoe uitdrukkelijk en ongedwongen zijn toestemming verleend heeft, kunnen deze slagen en verwondingen eventueel onbestraft blijven, indien het gaat om lichte vormen van fysiek geweld.


Verzwarende omstandigheden

1) Een subjectief verzwarende omstandigheid is de voorbedachtheid (telkens het tweede lid van art. 398, 399, 400 en 401 Sw.)

Voorbedachte rade is het geval wanneer:

  • de dader vooraf plannen heeft gemaakt om de daad te stellen
  • de dader voorafgaandelijk bij zichzelf overleg gepleegd heeft om deze feiten te plegen

Dit brengt met zich mee dat er een zekere tijdspanne moet bestaat tussen de beslissing om het feit te plegen en de uitvoering zelf.

Dit kan afgeleid worden bvb uit het feit dat de dader ter plaatse is gekomen met wraakgevoelens en met misdadige intenties.

2) Objectief verzwarende omstandigheden worden toegepast op alle daders en mededaders, ook al zijn ze niet rechtstreeks schuldig aan de verzwarende omstandigheid of waren ze er zelfs niet van op de hoogte. Deze objectief verzwarende omstandigheden hebben te maken met de gevolgen van de slagen en verwondingen, zoals:

  • ziekte (art. 399 en 402 Sw.)
  • ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid (art. 399 en 402 Sw.); het gaat hierbij om de ongeschiktheid om enige lichamelijke arbeid te verrichten (en dus ongeacht of het slachtoffer op dat ogenblik werkte of niet)
  • een ongeneeslijk lijkende ziekte (art. 400 en 403 Sw.)
  • een blijvende ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid (art. 400 en 403 Sw.). 
  • het volledig verlies van het gebruik van een orgaan (art. 400 en 403 Sw.) (bvb. het gezicht, het gehoor, de spraak)
  • een zware verminking (art. 400 Sw.) (bvb. verlies van een ledemaat, zoals een arm of been)
  • de dood (art. 401 en 404 Sw.): een oorzakelijk verband tussen de slagen en verwondingen en de dood moet worden aangetoond
  • de persoon van het slachtoffer (art. 405bis Sw.): als het slachtoffer een minderjarige is of een kwetsbaar persoon die niet bij machte is in zijn onderhoud te voorzien, worden de straffen verhoogd

3) Andere subjectief verzwarende omstandigheden

Deze subjectief verzwarende omstandigheden zijn enkel van toepassing op dader, en dus niet op mededaders of medeplichtigen:

  • het misdrijf wordt tegen de ouders of bloedverwanten in opgaande lijn gepleegd (art. 392 en 410 Sw.)
  • het misdrijf wordt gepleegd tegen de echtgenoot, de persoon waarmee iemand samenleeft of samengeleefd heeft en een duurzame affectieve of seksuele relatie heeft of gehad heeft (art. 410 Sw.)
  • het misdrijf wordt gepleegd door een minderjarige of kwetsbaar persoon die niet bij machte is in zijn onderhoud te voorzien (art. 405ter Sw.)
    - door vader, moeder of andere bloedverwanten in opgaande lijn
    - door een persoon die gezag heeft over de minderjarige of de onbekwame
    - door een persoon die hem onder zijn bewaring heeft
    - door een persoon die occasioneel of gewoonlijk samenwoont met het slachtoffer
  • een van de drijfveren van de misdaad of het wanbedrijf bestaat in haat tegen, het misprijzen of de vijandigheid tegen een persoon omwille van diens (art. 405quater Sw):
    - ras
    - huiskleur
    - afkomst
    - nationaliteit
    - nationale of etnische afstamming
    - geslacht
    - geslachtsverandering
    - seksuele geaardheid
    - burgerlijke staat
    - geboorte
    - leeftijd
    - fortuin
    - geloof of levensbeschouwing
    - huidige of toekomstige gezondheidstoestand
    - handicap
    - taal
    - politieke overtuiging
    - syndicale overtuiging
    - fysieke of genetische eigendschap
    - sociale afkomst

4) Specifieke verzwarende omstandigheden

Om agressief gedrag te voorkomen tegen personen die een opdracht van collectief belang uitoefenen en hierdoor veel in contact met het grote publiek komen, zijn er specifieke verzwarende omstandigheden (art. 410bis Sw.). De minimumstraffen worden dan ook verhoogd indien de misdrijven worden gepleegd tegen de navolgende personen indien dit gebeurt in de uitoefening van hun taak:

  • mensen van het openbaar vervoer (NMBS, De Lijn)
  • personeelsleden van FOF Justitie die in een gevangenis werken (cipiers) of een veiligheidskorps
  • brandweermannen
  • postbodes
  • ambulanciers
  • artsen
  • leden van de civiele bescherming
  • apothekers
  • kinesitherapeuten
  • verpleegkundigen, in het bijzonder personeel van spoeddiensten
  • maatschappelijke werksters of psychologen van een openbare dienst

Ook specifiek in een onderwijscontext gelden er verzwarende omstandigheden. Zo worden de minimumstraffen ook verhoogd:

  • als de dader leerling of student is, ingeschreven aan een onderwijsinstelling, of er tijdens 6 maanden voor de feiten was ingeschreven
  • of vader, moeder of familielid is van die leerling of student
  • of ieder ander persoon die gezag heeft over die leerling of student of hem onder bewaring heeft

    Of

  • als het misdrijf wordt gepleegd tegen een personeelslid of directie van een die onderwijsinstelling
  • of tegen de personen die de opvang van de leerlingen verzorgen in een door de gemeenschap ingericht of gesubsidieerde MPI
  • of tegen personen die aangesteld zijn zijn met het voorkomen en oplossen van geweld op school

    Of

  • als het misdrijf wordt gepleegd tegen een scheidsrechter in een sportwedstrijd (art. 410ter Sw)


Verschoningsgronden

1) Uitlokking (art. 411 Sw.)

Indien doodslag, verwondingen en slagen onmiddellijk uitgelokt zijn door zware gewelddagen tegen personen, dan kunnen ze verschoonbaar zijn. Indien er sprake is van uitlokking dan kan de straf worden verminderd.

In het geval van uitlokking zal de dader dus 'verschoond' worden.  Deze verschoning is gebaseerd op de morele dwang die de dader op het ogenblik van de feiten heeft gevoeld. De zware gewelddaden die werden toegebracht aan de dader zullen dus niet beoordeeld worden op de materiële hevigheid van de gewelddaden, maar op de morele dwang die zij veroorzaakt hebben en die reactie die zij uitgelokt hebben. Relatief lichte daden kunnen een hevige reactie uitlokken (bvb een lichte slag in het gezicht kan als een zware gewelddaad worden aanzien, omwille van het beledigend karakter ervan).

Ook geestelijke gewelddaden (tegen de dader of zijn naaste omgeving) kunnen uitlokking veroorzaken (bvb. onophoudelijke telefoonterreur, de partner bedreigen, in het publiek beledigen etc.)

2) Afweren, overdag, van beklimming of braak van bewoonde plaatsen (art. 412 Sw.)

Slagen en verwondingen of doodslag zijn dus verschoonbaar als ze gepleegd worden:

  • bij het afweren
  • overdag
  • van beklimming of braak
  • in bewoonde ruimten of aanhorigheden
  • behalve als de dader niet kon geloven in een aanranding van personen

Gebeuren de feiten 's nachts dan wordt de verschoningsgrond zelfs een rechtvaardigingsgrond (art. 417 Sw.). Dus overdag is er wel sprake van een misdrijf maar wordt geen straf opgelegd, 's nachts is er zelfs geen sprake van een misdrijf.

Als het Openbaar Ministerie echter kan bewijzen dat de dader geen redenen had om te veronderstellen dat hijzelf (of anderen) in gevaar waren, dan zal uitlokking of wettige verdediging niet kunnen aangevoerd worden. Er zal dan geen sprake zijn van een verschoningsgrond of rechtvaardigingsgrond.


Rechtvaardigingsgronden
 

Rechtvaardigingsgronden zijn:

  • wettige verdediging (art. 416 Sw.)
  • het afweren, bij nacht, van beklimming of braak in bewoonde plaatsen behalve als de persoon niet kon geloven in de aanranding van personen (art. 478 Sw.)
  • het zich verdedigen tegen daders van diefstal of plundering, gepleegd met geweld tegen personen (art. 417, 3 Sw.) (voorbeeld: een winkelier wordt overvallen en krijgt slagen op zijn gezicht om de kassa leeg te maken; de winkelier slaat echter terug en brengt zware verwondingen aan de overvaller toe)

Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Ons adres:
Bollebergen 2a bus 20
9052 Gent-Zwijnaarde
Contactgegevens:
Tel.: +32 (0)9 334 94 70
Fax: +32 (0)9 334 94 77
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Disclaimer

De informatie beschikbaar op of via deze website is louter van algemene aard en is uitsluitend bedoeld voor algemeen gebruik. De informatie is niet aangepast aan persoonlijke of specifieke omstandigheden, en vormt derhalve geen juridisch advies. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Hoewel bij de samenstelling van de inhoud van de website de grootst mogelijke inspanning tot zorgvuldigheid is betracht, is het niet uitgesloten dat bepaalde informatie verouderd, onvolledig of anderszins onjuist kan zijn. Er worden dan ook geen garanties geven met betrekking tot de aard of de inhoud van de informatie op de website.

De website geniet auteursrechtelijke bescherming. Uw toegang tot de website en de aldaar ter beschikking gestelde informatie houdt geen enkele overdracht van enige intellectuele eigendomsrechten in. De informatie die u op of via de website ter beschikking wordt gesteld, mag enkel voor uw eigen interne doeleinden worden aangewend. U onthoudt zich ervan deze informatie of bestanden voor enige andere doeleinden te gebruiken, in het bijzonder door deze op commerciële wijze te exploiteren.