Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Lexicon
facebook facebook
  • Register


A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

A

Aanbesteding : overheidsopdracht voor een werk, levering of dienst, waarbij de opdracht aan de laagste regelmatige inschrijver wordt toegewezen
Aanhangigheid : het samenvoegen van twee vorderingen voor één rechtbank wanneer deze vorderingen hetzelfde voorwerp hebben, dezelfde oorzaak hebben en ingesteld tussen dezelfde partijen in dezelfde hoedanigheid
Aanwas : manier van eigendomsverkrijging waarbij gronden gelegen langs de oevers van niet-openbare wateren aan de oevereigenaren toekomen
Achtergestelde lening : een lening die in geval van samenloop slechts wordt terugbetaald nadat alle andere schuldeisers zijn betaald
Acquis : het bestaande Unierecht zoals dit door het Hof van Justitie wordt toegepast en uitgelegd
Actori incumbit probatio, reus in excipiendo fit actor : ("het bewijs komt toe aan de eiser, door verweer te voeren wordt men eiser") - diegene die een vordering instelt of een verweer aanvoert dient het bewijs daarvan te leveren
Ad litem : ("voor het proces") - zo beschikt een advocaat over een mandaat ad litem om zijn cliënt in een procedure te vertegenwoordigen
Adoptant : de persoon die door adoptie de wettelijke ouder wordt van een geadopteerde persoon
Akkoordvonnis : een vonnis waarin de rechter een overeenkomst bekrachtigt die de procespartijen hebben gesloten ter oplossing van het geschil dat bij de rechter aanhangig is
Appellant : de partij die hoger beroep heeft ingesteld 
Appelrechter : rechter in hoger beroep
Arbiter : lid van een scheidsgerecht
Arbitrage : rechtspraak van een scheidsgerecht, zijnde personen die door de partijen bij een geschil worden aangewezen om dat geschil te beslechten
Arbitrageovereenkomst : overeenkomst om een geschil aan arbitrage te onderwerpen 
Arbitrale uitspraak : uitspraak van een scheidsgerecht
Arrest : beslissing van een hof of van de Raad van State
Ascendent : bloedverwant in of van de opgaande of opklimmende lijn (langs vaders of moederszijde)
Asiel : bescherming die aan een vluchteling wordt verleend
Assesor : (leken)rechter die zetelt naast een professionele rechter in de rechtbank van koophandel of arbeidsrechtbank (synoniem: bijzitter)
Auditeur : magistraat van het openbaar ministerie bij de arbeidsrechtbank. 
Aval : borgtocht die in het kader van het wisselrecht wordt verleend voor de trekker van de wisselbrief.


B

B.B.I. : Bijzondere belastinginspectie - afzonderlijke administratie van het ministerie van financiën die belangrijke of zware fraudedossiers (inzake directe of indirecte belastingen) onderzoekt
Balans : boekhoudkundige staat waarmee een overzicht wordt gegeven van de omvang en samenstelling van het vermogen (de activa en de passiva) van een onderneming op een bepaald tijdstip
Balie : de advocaten (van een gerechtelijk arrondissement) 
Basisakte : notariële akte waarin een beschrijving wordt gegeven van de gemeenschappelijke delen van een appartementsmede-eigendom, van de privatieve en de gemeenschappelijke gedeelten en het aandeel van de gemeenschappelijke gedeelten dat aan ieder privatief deel verbonden is
Beding : bepaling in een contract
Buitenvervolgingsstelling : beslissing van de raadkamer of de kamer van inbeschuldigingstelling dat er geen reden is om een verdachte te vervolgen omdat er geen of onvoldoende bezwaren tegen hem zijn vastgesteld of omdat het feit geen misdrijf uitmaakt of omwille van een grond van verval van de strafvordering
Burgerlijk aansprakelijke partij : de (rechts)persoon die zelf niet strafrechtelijk wordt vervolgd maar die in een procedure wordt betrokken om op burgerrechtelijk gebied aansprakelijk te worden gesteld voor de betaling van de schadevergoeding voortvloeiend uit een misdrijf of een onrechtmatige daad en van de gerechtskosten
Burgerlijke partij : de persoon, benadeeld door een misdrijf, die voor een strafrechtsmacht een vordering instelt tot vergoeding van zijn geleden schade 
Burgerlijke vennootschap : vennootschap die noch hoofdzakelijk noch aanvullend daden van koophandel tot doel heeft
BVBA : besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid 


C

CAO : collectieve arbeidsovereenkomst
Call : aandelenoptie
Canon : de vergoeding die een erfpachter dient te betalen aan de eigenaar van het goed waarvan hij de erfpacht heeft
Carenzdag : eerste dag van de arbeidsongeschiktheid
Cassatieberoep : voorziening in cassatie  
Casus : een zaak, een geval 
Cautio iudicatum solvi : de waarborg die een eisende vreemdeling op bevel van een rechter en op verzoek van een Belgische verweerder dient te stellen voor de betaling van de kosten en vergoedingen die uit de procedure kunnen voortvloeien en waartoe de eisende vreemdeling kan worden veroordeeld
Cedel : beslissing van de politierechtbank, de voorzitter van de rechtbank of de eerste voorzitter van het hof van beroep, waarbij aan het openbaar ministerie of de burgerlijke partij toestemming wordt verleend tot verkorting van de dagvaardingstermijn wegens dringende redenen 
Cessie : overdracht van schuldvordering
Censuur : inbreuk op de persvrijheid
Change of control clausule : clausule waarbij bepaalde verbintenissen uitwerking krijgen wanneer er een wijziging optreedt in de controle op een vennootschap
Coëxistentie : het aanspreken van twee of meer personen op grond van dezelfde of verschillende aansprakelijkheidsregelingen voor eenzelfde schadeverwekkend feit
Collectieve schuldenregeling : procedure voor de arbeidsrechtbank waarbij getracht wordt de financiële situatie van een schuldenaar met schuldoverlast te herstellen door een schuldherschikking en/of kwijtschelding van schulden
Comm.V : gewone commanditaire vennootschap
Comm.VA : commanditaire vennootschap op aandelen
Commissionair : handelstussenpersoon die in eigen naam handelt maar voor rekening van een opdrachtgever
Commodaat : bruikleen
Comparant : de persoon die voor een openbare ambtenaar (zoals een rechter of notaris) verschijnt
Compromis : onderhandse akte waarbij een onroerend goed wordt verkocht  
Conclusie : proceshandeling waarbij een partij zijn juridische argumenten
Concubinaat : het bestendig samenwonen van twee personen
Consensualisme : beginsel uit het verbintenissenrecht op grond waarvan de loutere wilsovereenstemming tussen partijen voldoende is om een overeenkomst tot stand te brengen
Consignatie : (1) bewaargeving van een geldsom of een zaak in een bewaarplaats die door de wet voor consignaties is aangewezen; (2) het deponeren op de griffie van een som door de burgerlijke partij die de strafvordering op gang brengt en die vermoedelijk voor de gerechtskosten nodig is
Contractuele erfstelling : contractuele instelling door een erfgenaam waarbij hij het geheel of een deel van zijn tegenwoordige of toekomstige goederen schenkt (is slechts mogelijk tussen echtgenoten in het huwelijkscontract of door derden aan de echtgenoten en aan de kinderen die uit het huwelijk zullen worden geboren of tijdens het huwelijk tussen de echtgenoten)
Contraventionalisatie : beslissing (van de raadskamer, de kamer van inbeschuldigingstelling of een vonnisgerecht) waarbij een wanbedrijf wordt omgevormd tot een overtreding wegens het bestaan van verzachtende omstandigheden zodat enkel nog een politiestraf kan worden opgelegd
Contributio : de onderlinge bijdrage ven een verbintenis waardoor meerdere personen gebonden zijn
Convenant : beleidsovereenkomst
Conversie van een nietige rechtshandeling : het omzetten van een nietige rechtshandeling in een andere rechtsgeldige rechtshandeling die het doel dat partijen beoogden van de nietige rechtshandeling zoveel als mogelijk benaderd
Coördinatie : wetgevende techniek waarbij bestaande wetgeving over een bepaald onderwerp die versnipperd is geraakt over diverse wetten wordt verzameld in één geheel (eventueel nieuw wetboek)
Co-ouderschap : (1) gezamenlijke uitoefening door beide ouders van het ouderlijk gezag (ongeacht de verblijfsregeling van de kinderen)
Correctionalisatie : beslissing (van de raadskamer, de kamer van inbeschuldigingstelling of een vonnisgerecht) waarbij een misdaad wordt omgevormd tot een wanbedrijf wegens het bestaan van verzachtende omstandigheden of een strafverminderende verschoningsgrond zodat enkel nog een correctionele straf kan worden opgelegd
Correctionele rechtbank : afdeling van de rechtbank van eerste aanleg bevoegd in strafzaken (voor wanbedrijven)
Crediteur : schuldeiser
Culpa in (non) contrahendo : ("precontractuele aansprakelijkheid") - zorgvuldigheidplicht waartoe partijen zijn gehouden in de precontractuele fase (de onderhandelingen voorafgaand aan het sluiten van een contract) en waarvan de schending aanleiding geeft tot buitencontractuele aansprakelijkheid
Culpa lata : grove fout
Culpa levis : lichte fout
Culpa levissima : lichtste fout
Curator : (1) gerechtelijk mandataris door de rechtbank van koophandel aangesteld in het kader van een faillissementsprocedure die optreedt als vertegenwoordiger van de gezamenlijke schuldeisers en van de gefailleerde, en die belast wordt onder toezicht van de rechter-commissaris om de boedel te vereffenen: (2) persoon die een ontvoogde minderjarige bijstaat bij vermogensrechtelijke rechtshandelingen die het louter beheer overstijgen; (3) persoon door de rechtbank aangeduid om een onbeheerde nalatenschap te beheren
CVBA : coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid


D

Daad van beheer : handeling die nuttig of nodig is voor het behoud van een beheerd vermogen
Daad van beschikking : rechtshandeling waardoor een bestanddeel uit het vermogen verdwijnt
Daad van koophandel : handelingen die in art. 2 en 3 van het wetboek van koophandel worden opgesomd en die aan de persoon die ze deze beroepsmatig stelt de hoedanigheid van handelaar geven
Dader : de persoon die een misdrijf pleegt
Dading : overeenkomst waarbij partijen een tussen hen gerezen geschil beëindigen of een toekomstig geschil voorkomen en waarbij beide partijen wederzijdse toegevingen doen
Dagelijks bestuur : (facultatief)orgaan dat de dagdagelijkse leiding van een vennootschap waarneemt   
Dagvaarding : oproeping door een gerechtsdeurwaarder om voor een rechter te verschijnen
De lege ferenda : een onderwerp waarvan gesteld wordt dat het recht in een andere regeling moet voorzien
De lege lata : het vigerende recht; het recht dat thans van toepassing is
Debatten : pleidooien
Debiteur : schuldenaar
Décharge : kwijting

Decujus :  erflater


E
F
G
H

I

Immuniteit :
(1) grondwettelijk beginsel op basis waarvan de Koning onschendbaar is en strafrechtelijk of burgerrechtelijk niet kan worden vervolgd; of op basis waarvan parlements- of regeringsleden nooit strafrechtelijk of burgerrechtelijk kunnen worden vervolgd voor een mening die ze in de uitoefening van hun functie hebben geuit; of op basis waarvan parlementsleden slechts strafrechtelijk kunnen worden vervolgd na machtiging van hun parlement (de zogenaamde opheffing van hun onschendbaarheid); (2) rechtspositie van een natuurlijk- of rechtspersoon waardoor hij niet kan worden gedagvaard en/of dat een uitspraak niet tegen hem kan worden uitgevoerd (vooral in het geval van diplomatieke of staatsimmuniteit)
In dubio pro reo : beginsel volgens welk twijfel omtrent het bewijs van de schuld van een beklaagde steeds in zijn voordeel moet gelden 
In limine litis : iets opwerpen voor elk ander verweer 


J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W

Wanbedrijf :
een misdrijf dat strafbaar wordt gesteld met een correctionele straf
Wanprestatie : het niet nakomen door een contractspartij van haar verbintenissen
Warrant : (1) waardepapier dat het pandrecht vertegenwoordigt op goederen die in een pakhuis zijn opgeslagen; (2) effect dat het recht vertegenwoordigt om in te schrijven op nieuwe aandelen tegen een bepaalde prijs
Wederbeleggingsvergoeding : een vergoeding voor de kredietverlener/uitlener wegens het vroegtijdig terugbetalen van het kapitaal van een lening voor de verliezen aan interesten doordat het kapitaal opnieuw moet worden geplaatst (en eventueel aan slechtere voorwaarden)
Wederverhuring : een stilzwijgend gesloten overeenkomst tot hernieuwing van de huur aan dezelfde voorwaarden nadat de oorspronkelijk afgesproken duurtijd verstreken is
Werknemer : de persoon die in ondergeschikt verband voor een werkgever arbeid verricht tegen een loon
Wet : besluit van de Belgische federale wetgever
Woonplaats : (domicilie) - plaats op het grondgebied waar een persoon kan gelokaliseerd worden
Wisselbrief : waardepapier waarin de uitgever (de trekker) opdracht aan de betrokkene (de acceptant) geeft om een bepaalde geldsom te betalen aan een aangewezen persoon (de nemer)
Woonstschennis : huisvredebreuk
Wraking : het weren van een rechter uit een zaak wegens gronden die zijn onafhankelijkheid of onpartijdigheid in het gedrang kunnen brengen

Z

Zaak : (stoffelijk of onstoffelijk) rechtsobject of vermogensbestanddeel
Zaakvoerder : persoon die in een personenvennootschap is aangesteld als bestuursorgaan of lid ervan
     - Zaakvoerder ad hoc :  lasthebber die in een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid moet worden aangesteld om een beslissing te
       nemen of verrichting te stellen waarbij de enige zaakvoerder een vermogensrechtelijk belang heeft dat in strijd is met de vennootschap
     - Statutair zaakvoerder : zaakvoerder die in de statuten is aangewezen
Zaakwaarneming : het vrijwillig (maar niet uit vrijgevigheid noch eigenbelang) verrichten van een handeling ter behartiging van de belangen van een ander (los van enige wettelijke of contractuele verplichting) met of buiten medeweten van die ander 
Zakelijk recht : het recht dat een direct zeggenschap verleent over een bepaald goed 
Zakelijke borg : iemand die op zijn goederen een zakelijk zekerheidsrecht vestigt voor de schuld van een ander
Zakelijke subrogatie : een kenmerk van een zakelijk recht op basis waarvan het zakelijk recht, bij tenietgaan van het oorspronkelijke object, voortbestaat op het goed dat het oorspronkelijke object vervangt 
Zakenrecht : de rechtsregels aangaande goederen, eigendom en andere vermogensrechten 
Zedenmisdrijf : misdrijf dat indruist tegen de openbare zeden 
Zegelverbreking : het vernielen of wegnemen van een door het openbaar gezag aangebrachte zegel
Zekerheidsrecht : een rechtsfiguur die het verhaalsrecht van een schuldeiser versterkt en waarvan de uitoefening strekt tot voldoening van de schuld
     - Persoonlijk zekerheidsrecht : een zekerheid waarbij aan de schuldeiser een bijkomende schuldenaar (bvb. een borg) wordt verschaft
     - Zakelijk zekerheidsrecht : een zekerheid waarbij een schuldeiser een preferentie heeft op het vermogen (of een deel ervan) van zijn
       schuldenaar   
Zelfincriminatie : verklaring waarbij iemand zichzelf beschuldigt van een strafbaar feit 
Zetel : (1) adres waar een rechtspersoon kan bereikt worden en vermeld in de statuten (ook maatschappelijke zetel of statutaire zetel genoemd); (2) plaats waar aan rechtbank of hof gevestigd is; (3) de zittende magistraten van een rechtelijke instatntie 
Zijdelingse vordering : een vordering waarbij een schuldeiser de rechten van zijn schuldenaar uitoefent (ten aanzien van de schuldenaren van zijn schuldenaar) die zelf nalaat dit te doen 
Zittingsblad : een authentieke akte opgesteld door de griffier voor elke terechtzitting van een rechtbank of hof waarop melding wordt gemaakt van de dag en het uur van de opening en sluiting van de zitting, de proceshandelingen die op de zitting zijn verricht, elke behandelde zaak met het inschrijvingsnummer op de algemene rol en de namen van de partijen en hun advocaten, alsook de tekst van de vonnissen die zijn uitgesproken op die terechtzitting. 
Zittingsrol : lijst van zaken die vastgesteld zijn voor behandeling op een bepaalde terechtzitting 
Zorgvuldigheidsbeginsel : een algemeen beginsel van behoorlijk bestuur dat inhoudt dat de overheid haar beslissingen zorgvuldig moet voorbereiden 
Zorgvuldigheidplicht : een algemeen geldende verplichting die op iedereen rust om zich als een normaal vooruitziend en zorgvuldig iemand te gedragen 
Zuivering : (1) het bevrijden van een onroerend goed ban hypotheken, voorrechten of beslagen die er op rusten; (2) rechtspleging waarbij de raadkamer of de kamer van inbeschuldingstelling de nietigheid van een handeling en de daarop volgende rechtspleging (of een deel ervan) uitspreekt wanneer een onregelmatigheid, verzuim of nietigheid wordt vastgesteld die op de bewijsverkrijging of op een onderzoekshandeling een invloed heeft
Zwak merk : merk met weinig of geen onderscheidend vermogen
Zwakzinnige :  geesteszieke waarvan de geestestoestand niet aanhoudend of dermate ernstige is dat het zijn onbekwaamverklaring vereist (soms wordt een gerechtelijke raadsman ter zijner bescherming toegevoegd)

 

Home

Particulieren

Ondernemingen

Overheden

Het recht

Het gerecht

Over ons

Stel uw vraag

Ons adres:
Bollebergen 2a bus 20
9052 Gent-Zwijnaarde
Contactgegevens:
Tel.: +32 (0)9 334 94 70
Fax: +32 (0)9 334 94 77
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Disclaimer

De informatie beschikbaar op of via deze website is louter van algemene aard en is uitsluitend bedoeld voor algemeen gebruik. De informatie is niet aangepast aan persoonlijke of specifieke omstandigheden, en vormt derhalve geen juridisch advies. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Hoewel bij de samenstelling van de inhoud van de website de grootst mogelijke inspanning tot zorgvuldigheid is betracht, is het niet uitgesloten dat bepaalde informatie verouderd, onvolledig of anderszins onjuist kan zijn. Er worden dan ook geen garanties geven met betrekking tot de aard of de inhoud van de informatie op de website.

De website geniet auteursrechtelijke bescherming. Uw toegang tot de website en de aldaar ter beschikking gestelde informatie houdt geen enkele overdracht van enige intellectuele eigendomsrechten in. De informatie die u op of via de website ter beschikking wordt gesteld, mag enkel voor uw eigen interne doeleinden worden aangewend. U onthoudt zich ervan deze informatie of bestanden voor enige andere doeleinden te gebruiken, in het bijzonder door deze op commerciële wijze te exploiteren.